Հիմնականը` հակիրճ
- Իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության թեզերը սոցցանցերում ակտիվ տարածում են տասնյակ էջեր:
- Meta-ում տարածվող շատ գովազդների դեպքում չի նշվում, որ դրանք քաղաքական են, ինչի հետևանքով ծախսերի ու տարածման շրջանակը գաղտնի է մնում:
- Facebook-ում մեր դիտարկած էջերը ստեղծվել կամ անվանափոխվել են 2023 թվականի օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին` Երևանի ավագանու ընտրությունների նախաշեմին:
- Այդ էջերում ակտիվություն է նկատվում հատկապես նախընտրական շրջանում:
- Ընդդիմադիր գործիչներին թիրախավորող հոլովակներ են գովազդվում նաև YouTube-ում:
Հայաստանում խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ` սոցցանցերում քաղաքական գովազդն ակտիվացել է: «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության թեզերը տարածվում են Facebook, Instagram, Youtube, Telegram, WhatsApp և այլ հարթակներում։ Մեր ուսումնասիրությամբ պարզել ենք, որ այդ հրապարակումները տեղադրող և գովազդող էջերը շատ դեպքերում նույնականացնել հնարավոր չէ, չենք կարող ասել, թե ովքեր են կառավարողները և գովազդների համար վճարողները։ Այս իրավիճակներից խուսափելու և թափանցիկ քարոզարշավի համար Meta-ի պահանջում է, որ ընտրությունների կամ քաղաքականությանը վերաբերող ցանկացած գովազդ ունենա համապատասխան մակնշում (Paid for by կամ «Վճարված է …-ի կողմից»)։ Սա թույլ է տալիս տեսնել, թե ով է ֆինանսավորում քարոզչությունը և ինչքան գումար է ծախսվում, բայց քարոզարշավին մասնակցող կեղծ էջերը կա՛մ չեն օգտագործում այդ մակնշումը, կա՛մ կեղծ տվյալներ են ներկայացնում, օրինակ, որ վճարողը «Սրտացավ Հայաստանն» է, բայց այդպիսի անունով իրավաբանական անձ գոյություն չունի։
ՔՊ կուսակցության թեզեր տարածող էջը խախտում է Meta-ի թափանցիկության պահանջները
«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության պաշտոնական էջից բացի, իշխող ուժի թեզերը տարածվում են նաև ֆեյսբուքյան էջում։ «Տե՛ր
Երևան
Երևանը Հայաստանի մայրաքաղաքն է, որի պատմությունը սկսվում է մ.թ.ա. 8-րդ դարից՝ Էրեբունի ամրոցի հիմնադրումից։ Այն համարվում է աշխարհի հնագույն մայրաքաղաքներից մեկը և կարևոր մշակութային ու տնտեսական կենտրոն է, որը հայտնի է իր վարդագույն տուֆից կառուցված շենքերով ու ժամանակակից կենսունակությամբ։
Հայաստան
Հայաստանը պատմական երկիր է Հարավային Կովկասում, որը հայտնի է իր հնագույն քաղաքակրթությամբ և քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն ընդունելով 301 թվականին։ Այն ունի հարուստ մշակութային ժառանգություն՝ ներառյալ եզակի ճարտարապետություն, խաչքարեր և մատենագիտություն։ Պատմության ընթացքում Հայաստանը բազմիցս ենթարկվել է օտար տիրապետության, սակայն պահպանել է իր ինքնությունը և 1991 թվականին վերականգնել անկախությունը։
Facebook
Ֆեյսբուքը սոցիալական ցանց է, որը հիմնադրվել է 2004 թվականին Մարկ Ցուկերբերգի կողմից Հարվարդի համալսարանի ուսանողների համար: Այն արագորեն վերածվեց համաշխարհային հարթակի, որը միավորում է միլիարդավոր մարդկանց ամբողջ աշխարհում: Ֆեյսբուքը դարձել է ժամանակակից թվային հաղորդակցության և սոցիալական մեդիայի կարևորագույն մասը:
Instagram
Ինստագրամը սոցիալական ցանց է, որը ստեղծվել է 2010 թվականին Քևին Սիսթրոմի և Մայք Քրիգերի կողմից, և 2012 թվականին ձեռք է բերվել Facebook-ի կողմից: Այն հիմնականում կենտրոնանում է լուսանկարների և կարճ տեսանյութերի փոխանակման վրա, դառնալով համաշխարհային մշակութային երևույթ, որն ազդում է նորաձևության, գովազդի և անձնական արտահայտման վրա:
Youtube
YouTube-ը թվային տեսանյութերի հարթակ է, որը հիմնադրվել է 2005 թվականին և 2006-ին ձեռք է բերվել Google-ի կողմից: Այն թույլ է տալիս օգտատերերին վերբեռնել, դիտել, գնահատել և մեկնաբանել տեսանյութեր, դառնալով աշխարհի ամենամեծ տեսանյութերի կայքը: YouTube-ը մեծ դեր է խաղացել թվային մշակույթի, երաժշտության, կրթության և ժամանցի զարգացման մեջ:
Telegram
«Telegram»-ը հանրահայտ հաղորդակցման հավելված է, որը ստեղծվել է 2013 թվականին Պավել Դուրովի կողմից և հայտնի է իր գաղտնիության ու արագության շնորհիվ: Այն հիմնադրվել է Ռուսաստանում, սակայն հետագայում տեղափոխվել է Դուբայ՝ մշտական հասանելիություն ապահովելու համար: Telegram-ը դարձել է կարևոր հարթակ տեղեկատվության տարածման և հաղորդակցության համար, հատկապես ազատ խոսքի աջակցության շնորհիվ:
WhatsApp
WhatsApp-ը հաղորդագրությունների փոխանակման հանրահայտ հավելված է, որը հիմնադրվել է 2009 թվականին Ջան Քումի և Բրայան Էքթոնի կողմից։ 2014 թվականին այն ձեռք բերվեց Facebook-ի կողմից՝ դառնալով աշխարհի ամենատարածված մեսենջերներից մ واحدهը՝ ապահովելով ծայրից ծայր գաղտնագրում և անվճար զանգերի ու հաղորդագրությունների հնարավորություն։
Meta
Մետան (Meta) ժամանակակից տեխնոլոգիական կորպորացիա է, որը հիմնադրվել է 2004 թվականին որպես Facebook՝ Մարկ Ցուկերբերգի կողմից։ 2021 թվականին այն վերանվանվեց Meta՝ արտացոլելու ընկերության նոր ուղղությունը՝ դեպի մետավերսի ստեղծումը։ Այն ներառում է այնպիսի հարթակներ, ինչպիսիք են Facebook-ը, Instagram-ը, WhatsApp-ը և Oculus-ը, և զգալի ազդեցություն ունի համաշխարհային թվային հաղորդակցության և սոցիալական փոխազդեցության վրա։