500 մլն դոլար և 15 մլն տոննա բեռ. ՀՀ հյուսիսային երկաթուղային միջանցքն իրագործելի՞ է

500 մլն դոլար և 15 մլն տոննա բեռ. ՀՀ հյուսիսային երկաթուղային միջանցքն իրագործելի՞ է

ի հաղորդմամբ՝ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը, որ Արևմուտքի և Արևելքի միջև ամենակարճ երթուղին կարող է անցնել Հայաստանի հյուսիսով, լայն արձագանք ստացավ: Քաղաքական շրջանակներում հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած էր երկրի հարավով 43 կիլոմետրանոց երկաթուղային հատվածի կառուցման վրա, որը ստացել է «Թրամփի ուղի» անվանումը։ Մինչդեռ փորձագիտական հանրույթը վաղուց մատնանշում էր տրանսպորտային այլ միջանցքների զարգացման անհրաժեշտությունը. տարբեր գնահատականներով՝ «Թրամփի ուղիով» մեկ տոննա բեռի փոխադրումից զուտ շահույթը կկազմի մոտ 1 դոլար:

Այժմ իշխանությունները խոսում են մեկ այլ նախագծի՝ խորհրդային ժամանակաշրջանի հին երկաթուղային գծի մասին, որը երկար տարիներ դուրս է մնացել պաշտոնական օրակարգից։

Մայիսի 30-ին Աչաջուրում Փաշինյանը , որ իշխանությունները մտադիր են երկաթուղային նոր ճյուղ կառուցել Ֆիոլետովո գյուղի հատվածում, որպեսզի ՀՀ–ն ունենա Արևելքն ու Արևմուտքն իրար կապող ամենակարճ երկաթուղին։ Նա նշեց` նախագծի համար մեծ գումար է պետք` մոտ 500 մլն դոլար, բայց համոզմունք հայտնեց, որ ներդրողներ կգտնվեն, որովհետև «որովհետև ներդնողը կհասկանա, որ հետ է բերելու էդ փողը»։

Ինչպես է այն աշխատել

Ֆիոլետովո-Իջևան հատվածը ժամանակին մտնում էր Խորհրդային երկաթուղային ցանցի մեջ, որը Հայաստանի կենտրոնական մասը կապում էր հյուսիսարևելյան շրջանների, այնուհետև՝ Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի հետ։ ԽՍՀՄ–ի փլուզումից և հայ-ադրբեջանական սահմանի փակումից հետո գծի երկայնքով երթևեկությունը դադարեց, իսկ 2000-ականներին Հաղարծինի շրջանում այն ամբողջովին ավերվեց սելավահոսքերի պատճառով:

Հայկական երկաթուղի - Sputnik Արմենիա, 1920, 05.06.2026
Հայկ

Հայաստան

Հայաստանը հնագույն երկիր է Հարավային Կովկասում, որը հայտնի է իր հարուստ պատմությամբ և մշակութային ժառանգությամբ։ Այն համարվում է աշխարհի առաջին քրիստոնեական պետությունը, որը քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն ընդունել է 301 թվականին։ Հայաստանը պահպանել է իր յուրահատուկ մշակույթը, այդ թվում՝ հայկական այբուբենը, ճարտարապետական հուշարձանները և ավանդական արվեստը՝ չնայած դարերի ընթացքում տարբեր նվաճումներին ու դժվարություններին։

Արևմուտք

«Արևմուտք» տերմինը վերաբերում է արևմտյան քաղաքակրթությանը և մշակութային տարածաշրջանին, որն ընդգրկում է Եվրոպան, Հյուսիսային Ամերիկան և այլ երկրներ։ Պատմականորեն այն ձևավորվել է հին հունական և հռոմեական ժառանգության, քրիստոնեության, Վերածննդի ու Լուսավորության դարաշրջանների ազդեցությամբ։ Ժամանակակից իմաստով «Արևմուտքը» հաճախ ասոցացվում է ժողովրդավարության, ազատ շուկայի և մարդու իրավունքների արժեքների հետ։

Արևելք

«Արևելք»-ը հայկական մշակութային և պատմական կարևոր վայր է, որը խորհրդանշում է արևելքի լույսն ու նոր սկիզբը։ Այն հաճախ կապվում է հայ ժողովրդի հինավուրց ավանդույթների ու հոգևոր արժեքների հետ, որոնք փոխանցվել են դարերից։ Պատմականորեն «Արևելք» անվանումը հիշատակվում է տարբեր մատենագրություններում՝ որպես մշակութային ժառանգության խորհրդանիշ։

Աչաջուր

Աչաջուրը գտնվում է Հայաստանի Տավուշի մարզում՝ գեղատեսիլ բնության գրկում։ Այն հայտնի է իր բուժիչ հանքային ջրերով և պատմական հուշարձաններով, ինչպիսիք են միջնադարյան եկեղեցիներն ու ամրոցները։ Այս վայրը դարեր շարունակ եղել է մշակութային և հոգևոր կենտրոն՝ գրավելով այցելուներին իր յուրահատուկ պատմությամբ և բնական գեղեցկությամբ։

Ֆիոլետովո

Ֆիոլետովոն գյուղ է Հայաստանի Լոռու մարզում, որը հիմնադրվել է 19-րդ դարի վերջին՝ ռուս մոլոկանների կողմից։ Այն կրում է ռուս զինվորական Իվան Ֆիոլետովի անունը, ով զոհվել է 1918 թվականի մարտերում։ Գյուղը հայտնի է իր յուրահատուկ ճարտարապետությամբ և մոլոկանական համայնքի ավանդույթներով։

Իջևան

Իջևանը Հայաստանի Տավուշի մարզի կենտրոնն է, որը պատմականորեն եղել է կարևոր առևտրային ուղիների հանգույց։ Քաղաքը հարուստ է բնական գեղեցկությամբ՝ շրջապատված լեռներով և անտառներով, իսկ նրա անունը ծագել է միջնադարյան քարավանատներից, որտեղ ճանապարհորդները հանգստանում էին։ Այսօր Իջևանը հայտնի է իր հանգստյան գոտիներով և Դիլիջան ազգային պարկին մոտ լինելով։

Հաղարծին

Հաղարծինը միջնադարյան հայկական վանական համալիր է, որը գտնվում է Տավուշի մարզում՝ Դիլիջանից ոչ հեռու։ Այն կառուցվել է 10-13-րդ դարերում և եղել է կարևոր կրթական ու մշակութային կենտրոն։ Վանքը հայտնի է իր յուրահատուկ ճարտարապետությամբ և բնության գեղատեսիլ միջավայրով՝ շրջապատված խիտ անտառներով։

Ադրբեջանական ԽՍՀ

Ադրբեջանական ԽՍՀ-ն (Ադրբեջանական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն) եղել է Խորհրդային Միության կազմում գտնվող հանրապետություններից մեկը՝ 1920-1991 թվականներին։ Այն ստեղծվել է Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո՝ ներառելով Արևելյան Անդրկովկասի տարածքները, և խորհրդային ժամանակաշրջանում ենթարկվել է խիստ կենտրոնացված կառավարման ու տնտեսական արդիականացման գործընթացի։ 1991 թվականին ԽՍՀՄ փլուզումից հետո հանրապետությունը հռչակեց իր անկախությունը՝ վերանվանվելով Ադրբեջանի Հանրապետություն։

ԽՍՀՄ

ԽՍՀՄ-ը (Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միությունը) գոյություն է ունեցել 1922-1991 թվականներին՝ որպես կոմունիստական գաղափարախոսության վրա հիմնված պետություն, որը ներառում էր 15 հանրապետություններ, այդ թվում՝ Հայաստանը։ Այն ստեղծվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո և կարևոր դեր է խաղացել համաշխարհային պատմության մեջ՝ որպես սառը պատերազմի գերտերություն, մինչև իր փլուզումը 1991 թվականին։