Նախատիպից մինչև արտահանում. հայկական ռազմարդյունաբերության հիմնական խոչընդոտները

Ինովացիոն մշակումներից անցումը սերիական արտադրության և միջազգային շուկաներ դուրս գալը մնում է ամենաբարդ փուլերից մեկը հայկական ռազմաարդյունաբերական համալիրի ընկերությունների համար։ Այս մասին, ելույթ ունենալով հայկական առաջին ռազմաարդյունաբերական, նորարարական և ինժեներական RISE-2026 ցուցահանդեսի շրջանակներում, հայտարարել է Առաջադեմ տեխնոլոգիաների խմբի (ATG) տնօրենը։

Խոսքով՝ ինժեներներ և ինովացիոն բազմաթիվ թիմեր հաջողությամբ ստեղծում են նախատիպեր, սակայն արտադրության հետագա ընդլայնումը բախվում է լուրջ համակարգային դժվարությունների։

«Եթե դու ինժեներ ես և ստեղծում ես ինչ-որ նոր բան, դու միշտ ցանկանում ես կատարելագործել արտադրանքը։ Բայց ինչ-որ պահի պետք է կանգ առնել և անցնել արտադրությանը։ Դա բոլորովին այլ աշխարհ է»,- նշել է նա։

Երեք գլխավոր արգելքները

Առանձնացվել են երեք առանցքային խնդիրներ, որոնք խանգարում են հայկական պաշտպանական ընկերություններին դուրս գալ արդյունաբերական մակարդակի՝ սպառման շուկաներ, ֆինանսավորում և ենթակառուցվածքներ։

«Ենթակառուցվածքը շատ լայն հասկացություն է՝ սկսած մատակարարման շղթաներից և վերջացրած որակյալ մասնագետների ու արտադրական տարածքների առկայությամբ։ Նույնիսկ տարածքները հաճախ խնդիր են դառնում»,- հայտարարվել է։ Ընդգծվել է, որ ինովացիոն ընկերությունից արտադրական ընկերության անցումը լուրջ և ցավոտ գործընթաց է, որը համեմատելի է «պատանեկությունից հասուն կյանքին» անցնելու հետ։

Հատուկ ուշադրություն է դարձվել շուկաներին։ Գնահատմամբ՝ ռազմական արտադրանքի վաճառքը միջինում տևում է 5-ից 7 տարվա լարված աշխատանք։ Լավագույն դեպքերում՝ նվազագույնը 3 տարի։ «Դա մեծ ռեսուրսներ է պահանջում։ Նման տևական աշխատանքին պետք է պատրաստ լինել նախապես»,- զգուշացվել է։

Ինչ է պետք անել

Կարծիք կա, որ այս արգելքները հաղթահարելու համար հայկական ռազմաարդյունաբերությունը պետք է կենտրոնանա մի քանի ռազմավարական խնդիրների վրա։